بیماری دیابت (قند خون بالا)، علائم و درمان

diabet

بیماری قند خون یا دیابت شیرین (ملیتوس) به مجموعه بیماری‌هایی اطلاق می‌شود که بر شیوه استفاده بدن از قند خون (گلوکز) اثر می‌گذارد. ازآنجایی که گلوکز منبع مهمی از انرژی برای سلول‌های تشکیل دهنده عضلات و بافت‌ها است، ماده‌ای حیاتی برای سلامت بدن به شمار می‌رود. به علاوه گلوکز منبع مهم سوخت مغز نیز محسوب می‌شود. ابتلا به دیابت، از هر نوعی، به معنای این است که مقدار بسیار زیادی گلوکز در خون وجود دارد، البته علل بروز بیماری متفاوت است. زیاد بودن قند خون عوارضی جدی را به دنبال دارد.

دیابت بیماری مزمنی است که به مراقبت و درمان مادام‌العمر نیاز دارد. بیماری دیابت عوارض متعددی را به دنبال دارد که بعضی از آنها به پای بیمار آسیب می‌زند. بیماران مبتلا به دیابت در معرض عوارضی جدی مانند عفونت پا قرار دارند. بنابراین مراقبت صحیح از پاها، برای مثال انتخاب جوراب مناسب، برای پیشگیری از عوارض احتمالی ضروری است.

فروشگاه محور پزشکی آسیا، با تخصص و تجربه کافی در خصوص توزیع و فروش انواع جوراب‌های دیابت، آماده‌ی ارائه‌ی خدمات مختلف به شما مشتریان عزیز می‌باشد. جهت کسب اطلاعات بیشتر و یا سفارش محصول می‌توانید با شماره‌های 02188991471 و 02188991472 تماس بگیرید.

انواع دیابت


بیماری دیابت دارای دو نوع اصلی است:

  • دیابت نوع 1: سیستم ایمنی بدن به سلول‌های تولید کننده انسولین حمله و آنها را از بین می‌برد.
  • دیابت نوع 2: بدن انسولین کافی تولید نمی‌کند یا سلول‌های بدن به انسولین واکنش نشان نمی‌دهد.

دیابت نوع دو بسیار شایع‌تر از نوع یک است؛ تقریباً 90 % از بیماران بزرگسال مبتلا به بیماری قند خون دچار دیابت نوع دو هستند.

سطح گلوکز خون برخی بانوان در دوران بارداری آن‌قدر بالا است که بدن نمی‌تواند انسولین کافی برای جذب کامل آن تولید کند. این نوع دیابت به دیابت بارداری موسوم است.

علائم دیابت


علائم دیابت متغیر است و به میزان بالا بودن گلوکز بستگی دارد. برخی بیماران، به ویژه بیماران مبتلا به پیش دیابت یا دیابت نوع دو، در ابتدای بیماری با هیچ گونه علائمی روبرو نمی‌شوند. حال آن که در بیماری دیابت نوع یک علائم معمولاً به سرعت بروز می‌یابد و شدیدتر است.

بعضی از علائم و نشانه‌های دیابت نوع یک و دو به شرح زیر است:

  • تشنگی بیشتر
  • تکرر ادرار
  • گرسنگی شدید
  • لاغری غیرقابل توضیح
  • وجود کتون در ادرار (کتون فراورده جانبی حاصل از تحلیل رفتن عضلات و چربی است و زمانی در ادرار دیده می‌شود که انسولین کافی وجود نداشته باشد.)
  • خستگی مزمن
  • تحریک پذیری و بدخلقی
  • تاری دید
  • دیر التیام یافتن زخم‌ها
  • عفونت‌های مکرر مانند عفونت‌های لثه یا پوست و عفونت‌های واژن

هرچند احتمال ابتلا به دیابت نوع یک در هر سنی وجود دارد، اما این بیماری معمولاً در دوران کودکی یا نوجوانی بروز می‌یابد. دیابت نوع دو شیوع بالاتری دارد و اگرچه می‌تواند تمام گروه‌های سنی را درگیر کند، اما در میان افراد بالای 40 سال شایع‌تر است.

علل


هورمون‌هایی به نام انسولین میزان قند خون را کنترل می‌کند؛ هورمون انسولین توسط پانکراس یا لوزالمعده (غده پشت معده) تولید می‌شود. پس از آن که غذا هضم و وارد جریان خون شد، انسولین گلوکز را از خون جدا می‌کند و به سلول‌ها انتقال می‌دهد که در آنجا تجزیه می‌شود و انرژی تولید می‌کند. اما اگر مبتلا به دیابت شوید، بدن نمی‌تواند قند خون را تجزیه و به انرژی تبدیل کند؛ دلیل این اختلال این است که یا انسولین کافی برای جدا کردن گلوکز وجود ندارد یا انسولین تولید شده به خوبی عمل نمی‌کند. اگرچه با ایجاد هیچ تغییری در سبک زندگی نمی‌توان احتمال ابتلا به دیابت نوع یک را کاهش داد، اما دیابت نوع دو غالباً ارتباط مستقیم با اضافه وزن دارد.

عوارض


عوارض بلندمدت دیابت معمولاً به تدریج بروز می‌یابد. هرچه مدت ابتلا به دیابت بیشتر باشد و بیمار قند خون را کمتر کنترل کرده باشد، احتمال بروز عوارض بالاتر است. در نهایت عوارض دیابت زندگی بیمار را مختل می‌کند یا حتی جان‌اش را به خطر می‌اندازد. عوارض احتمالی دیابت عبارت است از:

  • بیماری قلبی ـ عروقی: قند خون بالا خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی، مانند بیماری عروق کرونری همراه با درد قفسه سینه (آنژین)، حمله قلبی، سکته مغزی و تصلب شرائین (آترواسکلروز) را به شدت افزایش می‌دهد.
  • آسیب عصبی (نوروپاتی): قند اضافی به دیواره‌های مویرگ‌های تغذیه کننده عصب‌ها، به ویژه مویرگ‌های پا، آسیب می‌زند. این آسیب گزگز، بی‌حسی، سوزش یا دردی را به دنبال دارد که معمولاً از نوک انگشتان دست یا پا شروع می‌شود و به تدریج رو به بالا منتشر می‌شود.
  • آسیب کلیه (نفروپاتی): کلیه‌ها حاوی میلیون‌ها گلومرول (کلافک شبکه مویرگی) هستند که مواد زائد را از خون جدا می‌کنند. دیابت به این سیستم تصفیه کننده ظریف آسیب می‌زند. آسیب‌دیدگی شدید به ازکارافتادگی کلیه یا بیماری برگشت ناپذیر مرحله پایانی کلیه می‌انجامد که دیالیز یا پیوند کلیه را ضروری می‌کند.
  • آسیب چشمی (رتینوپاتی): دیابت به رگ‌های شبکیه آسیب می‌زند و حتی ممکن است به نابینایی بیانجامد. همچنین دیابت احتمال بروز اختلال‌های دید جدی، مانند آب مروارید و آب سیاه (گلوکوم) را افزایش می‌دهد.
  • آسیب دیدن پا: آسیب دیدگی عصبی پاها یا کاهش جریان خون در پاها احتمال عوارض مختلف پا را افزایش می‌دهد. اگر بریدگی‌ها و تاول‌ها درمان نشود، به عفونت‌های جدی تبدیل می‌شود که غالباً به سختی و بسیار دیر التیام می‌یابد. این عفونت‌ها در نهایت قطع کردن انگشت شست، از مچ به پایین پا یا کل پا را ایجاب می‌کند.

تشخیص و آزمایش


diabet1

  • قند خون پلاسما در حالت ناشتا: این آزمایش خون صبح با معده خالی انجام می‌شود. میزان 126 mg/dl یا بیشتر قند خون در بیش از یک آزمایش نشان دهنده ابتلا به دیابت است.
  • قند خون تصادفی: این آزمایش خون را می‌توان هر زمان در روز انجام داد و نیازی به ناشتا بودن بیمار ندارد. میزان 200 mg/dl یا بیشتر قند خون نشان دهنده ابتلا به قند خوناست.

چنانچه نتیجه اولیه بیانگر ابتلا به دیابت باشد، آزمایش باید در روز دیگری تکرار شود تا تشخیص تایید شود. چنانچه قند خون تصادفی معادل 200 mg/dl  یا بیشتر باشد، آزمایش تایید کننده تشخیص باید قند خون ناشتا یا آزمایش تحمل گلوکز خوراکی باشد.

درمان


اصلاح رژیم غذایی

برخلاف باور عامه هیچ رژیم غذایی خاصی برای دیابت وجود ندارد. به بیمار توصیه می‌شود که میوه‌، سبزیجات و غلات کامل بیشتر یعنی غذاهایی مصرف کند که سرشار از مواد مغذی و فیبر هستند و چربی و کالری کمی دارند. همچنین بیمار باید فراورده‌های حیوانی، کربوهیدرات‌های تصفیه شده و شیرینی‌جات کمتری میل کند. در واقع این رژیم بهترین برنامه غذایی برای کل خانواده است. بیمار می‌تواند هر از گاه خوراکی‌های قندی و شیرین میل کند، البته به شرطی که این خوراکی‌ها را همراه با وعده غذایی اصلی بخورد.

انسولین

بیماران مبتلا به دیابت نوع یک برای زنده ماندن نیاز به انسولین درمانی دارند. انسولین درمانی برای بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت نوع دو یا دیابت بارداری نیز ضروری است.

انسولین‌ در انواع متعدد وجود دارد که از آن جمله می‌توان به انسولین سریع‌الاثر، انسولین طولانی اثر و گونه‌های بینابینی اشاره کرد. ممکن است پزشک با توجه به نیاز بیمار مخلوطی از انواع انسولین را برای مصرف روزانه و شبانه تجویز کند.

دارو

گاهی اوقات داروهای خوراکی یا تزریقی دیگری نیز تجویز می‌شود. بعضی از داروهای دیابت لوزالمعده را به تولید و آزادسازی انسولین بیشتر تحریک می‌کند. شماری از داروها از تولید و آزادسازی گلوکز از کبد جلوگیری می‌کند تا بدن برای انتقال قند به سلول‌ها به انسولین کمتری نیاز داشته باشد.

پیوند عضو

برخی بیماران مبتلا به دیابت نوع یک نیاز به پیوند لوزالمعده دارند. پیوند ایسلت (Islet) نیز در حال بررسی است. پس از پیوند موفق پانکراس دیگر نیازی به انسولین درمانی نیست.

جراحی لاغری

اگرچه جراحی لاغری درمان اختصاصی دیابت نوع 2 به شمار نمی‌آید، اما این جراحی به آن گروه از بیماران دیابتی توصیه می‌شود که شاخص توده بدنی‌شان بالاتر از 35 است.

مراقبت از پا با پوشیدن جوراب دیابتی

1104-500x500

مراقبت از پا و جلوگیری از آسیب دیدن و عفونت پا برای بیماران دیابتی ضروری است. کاهش حس پا، کم شدن گردش خون و دیر التیام یافتن زخم‌ها از عوارض احتمالی دیابت محسوب می‌شود. خرید جوراب مخصوص دیابت نخستین گام برای پیشگیری از بروز این عوارض خطرناک است. این جوراب در تمام طول روز تماس مستقیم و مداوم با پوست پا دارد و به همین دلیل مانع بروز عوارض می‌شود.

بسیاری از عوارض دیابت پاها را درگیر می‌کند. اگرچه جوراب دیابت از تمام این مشکلات پیشگیری نمی‌کند، اما مانع دچار شدن به بسیاری از این عوارض می‌شود. جوراب مناسب از جمع شدن خون در پا و پایین پا جلوگیری می‌کند و به این ترتیب بیمار دچار عفونت و زخم‌های دیابتی پا نمی‌شود. جوراب دیابت را می‌توان لایه محافظ پا دانست که مانع ساییده شدن پا به داخل کفش می‌شود و به این ترتیب از ایجاد تاول‌ها و زخم‌های فشاری جلوگیری می‌کند. بسیاری از جوراب‌های دیابت به صورت بدون درز یا با حداقل درز طراحی می‌شوند تا خراش‌ها و آسیب‌های ناشی از سایش ایجاد نشود. جورابی که هم رطوبت را جذب کند و هم پا را گرم نگه دارد، از عفونت‌های قارچی جلوگیری می‌کند و به گردش خون کمک می‌کند.

جوراب مناسب بیماران دیابتی جورابی است که بلندی آن تا زانو باشد و پایین پا را به خوبی حمایت کند. اختلال در گردش خون عامل بسیاری از مشکلات پای دیابتی، همچون دیر التیام یافتن زخم‌ها، کبودی و آسیب دیدن عصب‌ها و شریان‌ها است. جوراب‌های مخصوص دیابت مانع جمع شدن خون در پا و پایین پا می‌شود و به رفع بسیاری از این مشکلات کمک می‌کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *